عکاسی فیلم؛ تخصصی که به آن اهمیت داده نمی‌شود

عکاسی فیلم؛ تخصصی که به آن اهمیت داده نمی‌شود



عکاسی‎ ‎در‎ ‎سینمای‎ ‎ایران‎ ‎فراز‎ ‎و‎ ‎نشیب‎‌‎های‎ ‎فراوانی‎ ‎را‎ ‎در‎ ‎طول‎ ‎این‎ ‎سال‎‌‎ها‎ ‎طی‎ ‎کرده‎ ‎است‎.‎‏ مهرشاد‏‎ ‎کارخانی‎ ‎از‎ ‎عکاسان‎ ‎باسابقه‎ ‎سینما که فیلم ” گناه من ” را به‎ ‎عنوان‎ ‎اولین‎ ‎فیلمش‎ ‎مقابل‎ ‎دوربین‎ ‎برده‎ ‎است،‎ ‎می‎‌‎گوید‎: ‎‏”عکاسی‏‎ ‎در‎ ‎سینمای‎ ‎ایران‎ ‎به‎ ‎هیچ‎‌‎وجه،‎ ‎یک‎ ‎شاخه‎ ‎تخصصی‎ ‎نیست‎ ‎و‎ ‎هیچ‎‌ ‎جایگاه‎ ‎ویژه‎‌‎ای‎ ‎ندارد‎.‎‏”‏

دوربین فقط یک وسیله است

او‎ ‎در‎ ‎توضیح‎ ‎این‎ ‎نکته‎ ‎که‎ ‎چرا‎ ‎عکاسی‎ ‎فیلم‎ ‎در‎ ‎ایران‎ ‎امری‎ ‎شخصی‎ ‎محسوب‎ ‎نمی‎‌‎شود،‎ ‎می‎‌‎گوید‎: ‎‏ “فکر‏‎ ‎می‎‌‎کنم‎ ‎برای‎ ‎فهمیدن‎ ‎دلیل‎ ‎این‎ ‎قضیه‎ ‎باید‎ ‎به‎ ‎آن‎ ‎سال‎‌‎هایی‎ ‎برگردیم‎ ‎که‎ ‎چیزی‎ ‎به‎ ‎اسم‎ ‎عکاسی‎ ‎فیلم‎ ‎تازه‎ ‎به‎ ‎ایران‎ ‎آمده‎ ‎بود‎ . ‎با‎ ‎نگاهی‎ ‎به‎ ‎دوره‎‌‎های‎ ‎عکاسی‎ ‎در‎ ‎ایران‎ ‎می‎‌‎بینیم‎ ‎که‎ ‎قبل‎ ‎از‎ ‎دهه‎ ‎پنجاه‎ ‎و‎ ‎اوایل‎ ‎این‎ ‎دهه،‎ ‎عکاسی‎ ‎فیلم‎ ‎نه‎‌‎تنها‎ ‎به‎ ‎شکل‎ ‎امروزی‎ ‎آن‎ ‎مطرح‎ ‎نبوده،‎ ‎بلکه‎ ‎حتی‎ ‎فیلم‎ ‎مصنوعی‎ ‎هم‎ ‎انجام‎ ‎می‎‌‎شده‎ ‎است‎.‎‏
یعنی‎ ‎عکس‎‌‎های‎ ‎فیلم‎ ‎در‎ ‎آن‎ ‎زمان،‎ ‎عکس‎ ‎فیلم‎ ‎نبوده،‎ ‎بلکه‎ ‎عکاس‎ ‎عکسی‎ ‎چیده‎ ‎شده‎ ‎و‎ ‎ساختگی‎ ‎از‎ ‎چند‎ ‎هنرپیشه‎ ‎فیلم‎ ‎می‎‌‎گرفت‎ ‎و‎ ‎آن ‏‎‌‎وقت‎ ‎چند‎ ‎عکس‎ ‎از‎ ‎هنرپیشه‎‌‎های‎ ‎فیلم،‎ ‎می‎‌‎شد‎ ‎عکس‎ ‎فیلم‎ ‎و‎ ‎در‎ ‎ویترین‎ ‎سینماها‎ ‎قرار‎ ‎می‎‌‎گرفت‎.‎
حتی‎ ‎وقتی‎ ‎به‎ ‎عکس‎ ‎فیلم‎‌‎های‎ ‎خارجی‎ ‎که‎ ‎آن‎‌‎‏ موقع‎ ‎در‎ ‎سینماهای‎ ‎ایران‎ ‎نمایش‎ ‎داده‎ ‎می‎‌‎شد‎ ‎نگاه‎ ‎کنیم،‎ ‎می‎‌‎بینیم‎ ‎که‎ ‎از‎ ‎عکس‎‌‎های‎ ‎اورجینال‎ ‎فیلم‎ ‎هیچ‎ ‎خبری‎ ‎نیست‎ ‎در‎ ‎واقع ،‎ ‎پخش‎‌‎کننده‎‌‎های‎ ‎فیلم ،‎ ‎از‎ ‎روی‎ ‎نگاتیوهای‎ ‎فیلم‎ ‎سینمایی‎ ‎عکس‎‌‎هایی‎ ‎را‎ ‎با‎ ‎کیفیت‎ ‎بسیار‎ ‎بد‎ ‎چاپ‎ ‎می‎‌‎کردند‎ ‎و‎ ‎بعد،‎ ‎از‎ ‎همان‎ ‎عکس‎‌‎ها‎ ‎توی‎ ‎ویترین‎ ‎سینما‎‌‎هایشان‎ ‎استفاده‎ ‎می‎‌‎کردند‎.‎
از‎ ‎سوی‎ ‎دیگر،‎ ‎عکاسان‎ ‎سینمای‎ ‎ایران‎ ‎هم ،‎ ‎عکس‎‌‎هایشان‎ ‎را‎ ‎با‎ ‎دوربین‎ ‎‏۱۲۰‏‎ ‎‏(قطع‏‎ ‎متوسط)‏‎ ‎می‎‌‎گرفتند،‎ ‎یعنی‎ ‎اصلاً‎ ‎به‎ ‎این‎ ‎موضوع‎ ‎توجه‎ ‎نمی‎‌‎کردند‎ ‎که‎ ‎وقتی‎ ‎یک‎ ‎فیلم‎ ‎سینمایی‎ ‎با‎ ‎دوربین‎ ‎‏۳۵‏‎ ‎میلیمتری‎ ‎گرفته‎ ‎می‎‌‎شود،‎ ‎باید‎ ‎با‎ ‎دوربین‎ ‎‏۳۵‏‎ ‎هم‎ ‎آن‎ ‎را‎ ‎عکاسی‎ ‎کرده‎ ‎تا‎ ‎بتوان‎ ‎نمای‎ ‎فیلم‎ ‎را‎ ‎به‎‌‎خوبی‎ ‎در‎ ‎آن‎ ‎عکس‎ ‎نشان‎ ‎داد‎. ‎‏ حتی‎ ‎کادری‎ ‎که‎ ‎با‎ ‎آن‎ ‎در‎ ‎سینما‎ ‎عکاسی‎ ‎می‎‌‎کردند‎ ‎هم‎ ‎برای‎ ‎سینما‎ ‎کادر‎ ‎درستی‎ ‎نبود‎.‎
اینها‎ ‎همگی‎ ‎ریزه‎‌‎کاری‎‌‎های‎ ‎عکاسی‎ ‎سینما‎ ‎است‎ ‎و‎ ‎بی‎‌‎توجهی‎ ‎به‎ ‎آنها‎ ‎نشان‎‌‎‏ دهنده‎ ‎کوتاهی‎ ‎و‎ ‎کم‎‌‎‏ کاری‎ ‎در‎ ‎عرصه‎ ‎عکاسی‎ ‎است‎. ‎هرچند‎ ‎که‎ ‎به‎ ‎عقیده‎ ‎من،‎ ‎از‎ ‎اوایل‎ ‎دهه‎ ‎پنجاه‎ ‎با‎ ‎ساخته‎ ‎شدن‎ ‎چند‎ ‎فیلم‎ ‎سینمایی‎ ‎شاخص،‎ ‎تغییراتی‎ ‎هم‎ ‎در‎ ‎عکاسی‎ ‎سینما‎ ‎به‎‌‎وجود‎ ‎آمد‎ ‎و‎ ‎عکاسانی‎ ‎مثل‎ ‎امیر‎ ‎نادری‎ ‎در‎ ‎آن‎ ‎زمان‎ ‎عکس‎‌‎هایی‎ ‎از‎ ‎فیلم‎‌‎ها‎ ‎گرفتند‎ ‎که‎ ‎دقیقاً‎ ‎از‎ ‎جنس‎ ‎فیلم‎ ‎بود‎ ‎و‎ ‎حرکت‎ ‎خاصی‎ ‎در‎ ‎آنها‎ ‎به‎ ‎چشم‎ ‎می‎‌‎آمد‎.‎‏”‏
عکاسانی‎ ‎چون‎ ‎امیر‎ ‎نادری‎ ‎در‎ ‎شرایطی‎ ‎به‎ ‎سینما‎ ‎آمدند‎ ‎و‎ ‎عکس‎‌‎های‎ ‎متفاوت‎ ‎گرفتند‎ ‎که‎ ‎مقوله‎ ‎عکاسی‎ ‎در‎ ‎سینمای‎ ‎ایران‎ ‎اصلاً‎ ‎جدی‎ ‎نبود‎. ‎‏ بدیهی‎ ‎است‎ ‎وقتی‎ ‎که‎ ‎در‎ ‎فیلم‎‌‎های‎ ‎فارسی‎ ‎کادربندی‎ ‎و‎ ‎زاویه‎ ‎دوربین‎ ‎و‎ ‎اساساً‎ ‎ساختار‎ ‎فنی‎ ‎اهمیتی‎ ‎نداشت؛‎ ‎با‎ ‎عکاسی‎ ‎هم‎ ‎به‎ ‎پیروی‎ ‎از‎ ‎خود‎ ‎فیلم‎‌‎ها،‎ ‎ساده‎‌‎انگارانه‎ ‎برخورد‎ ‎شود‎.‎‏‏به‎ ‎همین‎ ‎خاطر‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎در‎ ‎اغلب‎ ‎محصولات‎ ‎سینمای‎ ‎فارسی ،‎ ‎عکس‎‌‎ها‎ ‎نیز‎ ‎همان‎ ‎مسیر‎ ‎مألوف‎ ‎را‎ ‎طی‎ ‎می‎‌‎کردند‎.‎
در‎ ‎چنین‎ ‎شرایطی‎ ‎با‎ ‎شکل‎‌‎گیری‎ ‎موج‎ ‎نوی‎ ‎سینمای‎ ‎ایران ،‎ ‎عکاسی‎ ‎هم‎ ‎مثل‎ ‎تیتراژ ،‎ ‎طراحی‎ ‎صحنه،‎ ‎تدوین،‎ ‎فیلمبرداری‎ ‎و‎… ‎کمی‎ ‎جدی‎ ‎گرفته‎ ‎شد‎. ‎‏ جالب‎ ‎این‎‌‎که‎ ‎نسل‎ ‎تازه‎ ‎عکاسان‎ ‎سینمای‎ ‎ایران‎ ‎اغلب‎ ‎به‎ ‎فیلمسازی‎ ‎روی‎ ‎آوردند‎. ‎‏ چهره‎‌‎هایی‎ ‎مثل‎ ‎امیر‎ ‎نادری‎ ‎و‎ ‎کیومرث‎ ‎درم‎‌‎بخش،‎ ‎که‎ ‎بعدها‎ ‎کارگردان‎ ‎شدند،‎ ‎با‎ ‎عکس‎‌‎هایشان‎ ‎نشان‎ ‎دادند‎ ‎که‎ ‎عکس‎ ‎فیلم‎ ‎هم‎ ‎می‎‌‎تواند‎ ‎اثری‎ ‎هنرمندانه‎ ‎باشد‎.‎
پس‎ ‎از‎ ‎پیروزی‎ ‎انقلاب‎ ‎اسلامی،‎ ‎سینما‎ ‎تحولات‎ ‎گسترده‎‌‎ای‎ ‎را‎ ‎تجربه‎ ‎کرد‎ ‎و‎ ‎به‎ ‎تبع‎ ‎آن‎ ‎عکاسی‎ ‎فیلم‎ ‎هم‎ . ‎با‎ ‎پیروزی‎ ‎انقلاب‎ ‎نسل‎ ‎تازه‎‌‎ای‎ ‎از‎ ‎عکاسان‎ ‎خوش‎‌‎ذوق‎ ‎و‎ ‎تحصیل‎‌‌‎کرده‎ ‎را‎ ‎به‎ ‎سینما‎ ‎آورد‎ ‎ولی‎ ‎اتفاق‎ ‎اصلی‎ ‎زمانی‎ ‎افتاد‎ ‎که‎ ‎دوربین‎‌‎های‎ ‎عکاسی‎ ‎دیجیتال‎ ‎به‎ ‎بازار‎ ‎آمدند‎. ‎ابزاری‎ ‎که‎ ‎البته‎ ‎هنوز‎ ‎هم‎ ‎برخی‎ ‎عکاسان‎ ‎آن‎ ‎را‎ ‎خیلی‎ ‎نمی‎‌‎پسندند‎.
کارخانی‎ ‎در‎ ‎این‎ ‎باره‎ ‎می‎‌‎گوید : ” عکاسی‎ ‎دیجیتال‎ ‎یک‎ ‎صنعت‎ ‎پیشرفته‎ ‎است،‎ ‎اما‎ ‎به‎ ‎عقیده‎ ‎من،‎ ‎حضور‎ ‎دیجیتال‎ ‎در‎ ‎عکاسی‎ ‎سینما‎ ‎اصلاً‎ ‎اتفاق‎ ‎خوبی‎ ‎نیست‎. ‎وقتی‎ ‎عکسی‎ ‎با‎ ‎نگاتیو‎ ‎گرفته‎ ‎می‎‌‎شود،‎ ‎آن‎ ‎عکس‎ ‎خیلی‎ ‎به‎ ‎حس‎ ‎سینما‎ ‎نزدیک‎ ‎است،‎ ‎ساختار‎ ‎عدسی،‎ ‎آلیاژ‎ ‎لنز،‎ ‎همه‎ ‎و‎ ‎همه‎ ‎شباهت‎ ‎زیادی‎ ‎با‎ ‎سینما‎ ‎دارد؛‎ ‎در‎ ‎حالی‎ ‎که‎ ‎کیفیت‎ ‎عکس‎‌‎های‎ ‎دیجیتالی،‎ ‎خیلی‎ ‎تخت‎ ‎و‎ ‎بی‎‌‎روح‎ ‎است‎ ‎و‎ ‎اصلاً‎ ‎با‎ ‎ذات‎ ‎سینما‎ ‎همخوانی‎ ‎ندارد‎.‎
البته‎ ‎عکاسی‎ ‎دیجیتالی‎ ‎کار‎ ‎عکاسی‎ ‎را‎ ‎خیلی‎ ‎راحت‎‌‎تر‎ ‎کرده‎ ‎است‎. ‎عکاس،‎ ‎عکسش‎ ‎را‎ ‎که‎ ‎می‎‌‎گیرد،‎ ‎اگر‎ ‎ایرادی‎ ‎داشته‎ ‎باشد،‎ ‎همان‎ ‎لحظه‎ ‎آن‎ ‎را‎ ‎تصحیح‎ ‎می‎‌‎کند‎. خب،‎ ‎یک‎‌‎سری‎ ‎ویژگی‎‌‎هایی‎ ‎دارد‎ ‎که‎ ‎به‎ ‎سریع‎‌‎تر‎ ‎شدن‎ ‎کار‎ ‎در‎ ‎لحظه‎‌‎ای‎ ‎که‎ ‎عکاس‎ ‎سر‎ ‎صحنه‎ ‎فیلم،‎ ‎عکاسی‎ ‎می‎‌‎کند،‎ ‎کمک‎ ‎خواهد‎ ‎کرد‎.‎
فکر‎ ‎می‎‌‎کنم‎ ‎از‎ ‎آنجایی‎ ‎که‎ ‎عکاسی‎ ‎فیلم،‎ ‎تخصص‎ ‎مهمی‎ ‎نیست‎ ‎و‎ ‎به‎ ‎آن‎ ‎توجه‎ ‎نمی‎‌‎شود،‎ ‎در‎ ‎سینما‎ ‎هم‎ ‎می‎‌‎شود‎ ‎با‎ ‎دیجیتال‎ ‎عکاسی‎ ‎کرد؛‎ ‎اصلاً‎ ‎با‎ ‎خیلی‎ ‎دوربین‎‌‎های‎ ‎دیگر‎ ‎هم‎ ‎عکس‎ ‎گرفت”. ‏
عکاس‎ ‎فیلم‎‌‎هایی‎ ‎چون‎ ‎‏”ضیافت” ،‏‎ ‎‏”هور‏‎ ‎در‎ ‎آتش”‏‎ ‎و‎ ‎‏”اشک‏‎ ‎سرما” ‏‎ ‎با‎ ‎انتقاد‎ ‎از‎ ‎شرایط‎ ‎حاکم‎ ‎بر‎ ‎عکاسی‎ ‎فیلم‎ ‎در‎ ‎سینمای‎ ‎ایران‎ ‎می‎‌‎گوید‎: ‎‏” معمولاً‏‎ ‎تهیه‎‌‎کننده‎‌‎های‎ ‎سینمای‎ ‎ایران‎ ‎آن‎‌‎قدر‎ ‎که‎ ‎به‎ ‎فیلمبردار‎ ‎یا‎ ‎طراح‎ ‎صحنه‎ ‎و‎ ‎تخصص‎‌‎های‎ ‎دیگر‎ ‎توجه‎ ‎می‎‌‎کنند،‎ ‎به‎ ‎عکاسی‎ ‎توجهی‎ ‎ندارند‎. ‎نمی‎‌‎دانم‎ ‎چه‎ ‎رسمی‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎چندین‎ ‎هفته‎ ‎به‎ ‎دنبال‎ ‎یک‎ ‎متخصص‎ ‎گریم‎ ‎و‎ ‎یا‎ ‎حتی‎ ‎منشی‎ ‎صحنه‎ ‎هستند،‎ ‎اما‎ ‎وقتی‎ ‎که‎ ‎کار‎ ‎کلید‎ ‎خورد،‎ ‎تازه‎ ‎به‎ ‎فکر‎ ‎قرارداد‎ ‎بستن‎ ‎با‎ ‎یک‎ ‎عکاس‎ ‎می‎‌‎افتند‎. ‎در‎ ‎حالی‎ ‌‎که‎ ‎اگر‎ ‎دقت‎ ‎کنیم،‎ ‎می‎‌‎بینیم‎ ‎که‎ ‎عکاسی‎ ‎اولین‎ ‎سفر‎ ‎فیلم‎ ‎است‎.‎
حالا‎ ‎این‎ ‎جمله،‎ ‎که یک‎ ‎جمله‎ ‎کلیشه‎‌‎ای‎ ‎هم‎ ‎هست،‎ ‎اما‎ ‎حقیقتی‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎اولین‎ ‎وسیله‎‌‎ای‎ ‎که‎ ‎پیش‎ ‎از‎ ‎نمایش‎ ‎فیلم‎ ‎به‎ ‎بیننده‎ ‎اطلاعاتی‎ ‎درباره‎ ‎فیلم‎ ‎می‎‌‎دهد،‎ ‎عکس‎ ‎است. ‎در‎ ‎واقع‎ ‎این‎ ‎عکس‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎پیش‎ ‎از‎ ‎هر‎ ‎چیزی‎ ‎به‎ ‎مخاطبان‎ ‎می‎‌‎گوید‎ ‎که‎ ‎فیلم‎ ‎با‎ ‎چه‎ ‎تم‎ ‎و‎ ‎مایه‎‌‎ای‎ ‎ساخته‎ ‎شده‎ ‎و‎ ‎چه‎ ‎حس‎ ‎و‎ ‎حالی‎ ‎دارد‎.
من‎ ‎می‎‌‎خواهم‎ ‎بگویم‎ ‎که‎ ‎یکی‎ ‎از‎ ‎مؤثرترین‎ ‎و‎ ‎مهم‎‌‎ترین‎ ‎بخش‎‌‎های‎ ‎سینما‎ ‎به‎ ‎لحاظ‎ ‎تبلیغ‎ ‎یک‎ ‎فیلم،‎ ‎عکس‎ ‎است‎. ‎اما‎ ‎متأسفانه‎ ‎این‎ ‎قضیه‎ ‎خیلی‎ ‎سرسری‎ ‎گرفته‎ ‎می‎‌‎شود‎. ‎الآن‎ ‎در‎ ‎سینمای‎ ‎ما‎ ‎عکس‎ ‎هست،‎ ‎اما‎ ‎کیفیت‎ ‎این‎ ‎عکس‎‌‎ها‎ ‎آن‎‌‎گونه‎ ‎که‎ ‎باید‎ ‎و‎ ‎شاید‎ ‎نیست‎. ‎شما‎ ‎از‎ ‎عکس‎ ‎دیجیتال‎ ‎حرف‎ ‎می‎‌‎زنید،‎ ‎اما‎ ‎همین‎ ‎عکس‎ ‎دیجیتال‎ ‎هزار‎ ‎و‎ ‎یک‎‌‎جور‎ ‎مشکل‎ ‎را‎ ‎گریبانگیر‎ ‎سینما‎ ‎کرده‎ ‎است‎.‎
در‎ ‎واقع‎ ‎سهولت‎ ‎کار‎ ‎با‎ ‎این‎ ‎دوربین‎‌‎ها‎ ‎باعث‎ ‎شده‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎خیلی‎‌‌‎ها‎ ‎به‎ ‎صرف‎ ‎داشتن‎ ‎دوربین،‎ ‎وارد‎ ‎عرصه‎ ‎عکاسی‎ ‎سینما‎ ‎بشوند‎ ‎و‎ ‎با‎ ‎تهیه‎‌‎کننده‎ ‎فیلم‎ ‎قرارداد‎ ‎می‎‌‎بندند،‎ ‎اما‎ ‎از‎ ‎آنجایی‎ ‎که‎ ‎تجربه‎ ‎و‎ ‎مهارت‎ ‎کافی‎ ‎در‎ ‎زمینه‎ ‎عکاسی‎ ‎فیلم‎ ‎ندارند،‎ ‎عکس‎‌‎هایشان‎ ‎دارای‎ ‎کیفیت‎ ‎مطلوب‎ ‎نیست. ‎حقیقت‎ ‎این‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎دوربین،‎ ‎تنها‎ ‎یک‎ ‎وسیله‎ ‎است،‎ ‎اما‎ ‎این‎‌‎که‎ ‎عکاس‎ ‎بتواند‎ ‎از‎ ‎این‎ ‎وسیله‎ ‎به‎‌‎خوبی‎ ‎استفاده‎ ‎کند‎ ‎و‎ ‎نتیجه‎ ‎مطلوب‎ ‎را‎ ‎ببرد،‎ ‎مهم‎ ‎است‎.‎
شاید‎ ‎به‎ ‎نظر‎ ‎برسد‎ ‎که‎ ‎مشکل‎ ‎اصلی‎ ‎عکاس‎‌‎ها‎ ‎هستند‎ ‎ولی‎ ‎باید‎ ‎به‎ ‎این‎ ‎مسئله‎ ‎توجه‎ ‎داشت‎ ‎که‎ ‎مناسبات‎ ‎حاکم‎ ‎بر‎ ‎سینمای‎ ‎ایران‎ ‎این‎ ‎معضلات‎ ‎را‎ ‎برای‎ ‎عکاسان‎ ‎به‎‌‎وجود‎ ‎آورده‎ ‎است. ‎
در‎ ‎چند‎ ‎سال‎ ‎اخیر‎ ‎کیفیت‎‌ ‎فیلم‎‌‎های‎ ‎سینمایی‎ ‎هم‎ ‎افت‎ ‎کرده‎ ‎است‎ ‎و‎ ‎خب‎ ‎طبیعی‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎عکاس‎ ‎برای‎ ‎عکاسی‎ ‎فیلم‎ ‎ضعیف،‎ ‎شور‎ ‎و‎ ‎شوق‎ ‎چندانی‎ ‎نداشته‎ ‎باشد؛‎ ‎ضمن‎ ‎این‎‌‎که‎ ‎مدیریت‎ ‎سینمای‎ ‎کشور‎ ‎هم‎ ‎از‎ ‎جایگاه‎ ‎عکاسان‎ ‎در‎ ‎سینما‎ ‎حمایت‎ ‎نمی‎‌‎کند‎.‎‏” ‏

مونا‎ ‎سیفی


منبع:  http://www.iranipc.ir

ff

سلامدفتر مطالعات و  برنامه ریزی رسانه cjt